
Ötən həftə ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasının xarici əlaqələr komitəsində qondarma erməni soyqırımının qəbul olunması türklərin məğlubiyyəti, ermənilərin isə qələbəsi kimi yozuldu.
Amma "CNN-Türk"ün məlumatına görə, Amerika - Türkiyə Şurasının sədri Linkoln Makkurd əks fikirdədir. Onun qənaətincə, bu olayın baş verməsi nəticəsində Birləşmiş Ştatlarda yaşayan türklər siyasi baxımdan təşkilatlana bildilər.
Türkiyə - Amerika Dərnəkləri Şurasının sədri Günay Evincə görə də məlum olay ABŞ-da fəaliyyət göstərən türk lobbisi üçün dönüm anıdır. Onun fikrincə, türk lobbisi 2007-ci ildən bu yana 3 istiqamətdə fəaliyyət sərgiləyir. Burada siyasi reaksiya vermək, lazım olanda vəsait xərcləmək və bunların ikisi də olmayınca, hüquqi müstəvidə mübarizə aparmaq kimi məqsədlər yer alır: "Fəaliyyətin ilk başlanğıcında türklər öz ərazilərindən seçilmiş konqresmenlərlə görüşərək onlardan yardım istədilər. Amma amerikalı qanunvericiləri yola gətirmək o qədər də asan deyildi və bu üzdən də onlara pul xərcləmək lazım oldu. Amma türklər erməni lobbisi ilə müqayisədə çox cüzi miqdarda pul sərf etdilər". L.Makkurd bu yardımın türk tərəfinin istəklərinin daha çox dinlənməsinə yardım etdiyini bildirib: "Sistem bu şəkildə çalışır. Konqres üzvləri seçilmək üçün pula ehtiyac duyurlar. Düzdür, bu yola getmək doğru deyil, amma məcburiyyət yaranır".
G.Evinc əlavə edib ki, qarşıda reallaşdırmaq istədikləri bir neçə planları var. Bunlardan biri komitənin iclasında məlum qərar layihəsinə "yox" deyənlərə yazılı surətdə təşəkkür bildiriləcək, "hə" deyənlərə isə bu qurumun rəhbəri Bermanın onları necə aldatdığı başa salınacaq".
Bu arada Cümhuriyyət Xalq Partiyası (CHP) sədrinin müavini Onur Öymən Türkiyənin Vaşintondakı səfiri Namiq Tanın geri çağrılımasını doğru saymadığını bildirib. Onun fikrincə, baş verənləri bu qədər də şişirtmək lazım deyil. İzmirdə jurnalistlərin suallarını cavablandıran O.Öymən bildirib ki, bəli, qərar layihəsinin komitənin iclasında qəbul edilməsi mənfi haldır, amma ona qarşılıqlı cavabı ağılla vermək lazımdır. Onun fikrincə, ümumiyyətlə, hansısa ölkənin soyqırım suçu işləyib-işləmədiyini ayırd etmək dünyanın heç bir parlamentinin səlahiyyətinə aid deyil. O.Öymən buna misal olaraq BMT-nin 1948-ci il tarixli soyqırımla mübarizə anlaşmasını göstərib. Həmin sənəddə isə bu cür məsələlərin beynəlxalq məhkəmələrdə araşdırıldığı göstərilib: "Həmin sənədin qəbuluna cavab olaraq Türkiyənin Ermənistanla imzaladığı protokollar Böyük Millət Məclisinin gündəliyindən çıxarılmalıdır. Səfiri geri çağırmaqla isə düşmənlərimiz düşünəcəklər ki, Ankaranın ABŞ-a, nə Ermənistana qarşı tədbir görəcək gücü qalmayıb".
Bu arada isə ABŞ prezidenti Barak Obama Yunanıstanın martın 25-də keçiriləcək Müstəqillik günü münasibətilə Ağ Evdə təşkil etdiyi ziyafətdə yenidən Ankaranın "bostanına daş atıb". "Yeni Şəfəq" qəzetinin yazdığına görə, Yunanıstanın baş naziri Yorgo Papandreunu xeyli tərifləyən Obama Osmanlı imperiyasından müstəqilliyini alan qanlı yunan üsyanını tərifləyərək "189 il öncə xalq dağlardakı monastırda ayağa qalxdı, yunan bayrağını dalğalandıraraq müstəqilliyini elan etdi" deyib. Tədbirə qatılmış yunan ortodoks kilsəsinin Amerika təmsilçisi Demetrios da Osmanlı ordusunu "qəddarlıqda" suçlayıb.
Hadisələrin bu cür qəlizləşdiyi bir vaxtda Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan Ankaraya xəbərdarlıq edib ki, İsveçrədə imzalanmış protokollara atdığı imzanı geri götürə bilər. "CNN-Türk"ün məlumatına görə, Parisə rəsmi səfəri çərçivəsində "Le Figaro" qəzetinə müsahibə verən Sarkisyan deyib ki, Türkiyə prosesi başqa məqsədlərə yönəldərsə, Ermənistan həmin sazişlərdən imtina edəcək.
Sarkisyan iddia edib ki, Ankara ilə normal münasibətlər qurmaqda çox maraqlıdır, amma Türkiyənin son açıqlamaları məlum protokolların taleyinə şübhə gətirir. Türkiyəni Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və başqa məsələləri sürəkli gündəmə gətirməkdə günahlandıran Sarkisyan bildirib ki, Türkiyə Böyük Millət Məclisi protokolları ratifikasiya edərsə, Ermənistan da eyni addımı atacaq: "XXI əsrdə hər hansı sərhədin qapalı olması və onun açılması üçün şərtlərin qoyulması qəbul edilə bilməz. Öncə əlaqələri quraq, sonra isə bütün mövzuları müzakirə edək".
Eyni zamanda, dünən məlum olub ki, ABŞ Konqresinin məlum komitəsində "soyqırım" layihəsinin qəbul edilməsinin ardınca yüksəkçinli türk dövlət nümayəndələrinin Moskvaya səfəri öz bəhrəsini verib. Belə ki, bu ölkənin prezidenti Dmitri Medvedyev mayın 11-13 tarixlərində Ankarada rəsmi səfərdə bulunacaq.