"Hüquqlarımızı bilək" rubrikasının növbəti qonağı Milli Məclisin insan hhüquqları komitəsinin sədri, millət vəkili Rəbiyyət Aslanovadır. Onunla Azərbaycanda insan hüquqlarının vəziyyəti, vətəndaşlarımızın hüquqi bilgilərinin artırılması, maarifləndirmə işləri və bu kimi məsələlər ətrafında söhbətləşdik.
   
   
   
   - İnsan haqları üzrə milli fəaliyyət planının qəbulu böyük bir fəaliyyəti əhatələyən dövrün yekunu və yenisinin inkişaf perspektivlərini müəyyən etdi. 1995-ci ildə konstitusiyanın qəbul edildiyi gündən başlayaraq Azərbaycan milli qanunvericiliyinin inkişafında, insan hüquqlarının qorunması sahəsində mühüm işlər görülüb. Bütün bu illər ərzində qəbul edilən qanunlar nəticəsində ayrı-ayrı demokratik təsisatların, institutların yaranması Azərbaycanın insan hüquqları üzrə çox mühüm addımlar oldu. 1998-ci ildə insan hüquqlarının qorunması ilə bağlı ümummilli lider Heydər Əliyevin imzaladığı fərman bu məsələdə yeni mərhələnin başlanmasından xəbər verirdi. 1998 - 2006-cı illər arasında Azərbaycanda çox mühüm qərarlar qəbul olunub. 2001-ci ildə Ombudsman Aparatının yaranması, məhkəmə-hüquq islahatlarının gerçəkləşməsi, cəmiyyətdə demokratik prinsiplərin formalaşması insan hüquqları sahəsində qlobal işlər idi. Azərbaycan üçün bu illərdə dünyada əldə olunmuş bütün uğurlardan bəhrələnmək əsas idi. 2001-ci ildə Avropa konvensiyasını ratifikasiya etməklə Azərbaycan üzərinə böyük öhdəliklər götürdü. Azərbaycan beynəlxalq aləmdə mövcud olan bütün sənədləri imzalamış bir dövlətdir. İstər 1948-ci ildə qəbul olunmuş insan hüquqları bəyannaməsi, istərsə də 1966-cı ildə qəbul olunmuş mülki və təbii hüquqlar haqqında pakt, Avropa konvensiyasını imzalamaqla yanaşı, biz milli qanunvericiliyimizdə də bunlarla bağlı interpretasiya aparmışıq. Azərbaycan bu sənədlərdə olan müddəaların gerçəkləşməsi üçün bütün işləri görüb. Konstitusiyamızdakı insan haqları ilə bağlı maddələrin böyük bir hissəsi də məhz həmin müddəaların gerçəkləşdirilməsinə xidmət edir. 2006-cı ildə yeni bir dövr başlandı. Yəni Azərbaycan qanunvericiliyinə aid bütün sənədlər bu mərhələnin başlanmasından xəbər verirdi. Dövlət başçısı tərəfindən imzalanmış MFP qarşıda duran məsələlərə aydınlıq gətirdi. Söhbət ondan gedir ki, Azərbaycan bu gün demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlət statusuna aid olan bütün müsbət keyfiyyətlərin və tələblərin hər birini gerçəkləşdirmiş bir ölkədir. Azərbaycan insan hüquq və azadlıqlarının tam təmin olunduğu bir ölkədir. Dövlətin ali məqsədi Azərbaycan vətəndaşlarının hüquq və mənafelərinin hər şeydən üstün tutması, sosial müdafiəsinin təminidir. 2009-cu ilin mart referendumunda konstitusiyanın 12-ci maddəsinə edilən dəyişiklikdə də bu əksini tapıb. Vətəndaşın öz məmləkətində gözəl varlığını təmin etmək arzusunda olan və bunu ali məqsədi sayan ölkə əsl demokratik və hüquqi dövlətdir. Bu səbəbdən də bütün bu illərdə görülən işlər çox yüksək qiymətləndirilir. Ancaq demokratiya sonu görünməyən bir yoldur. Azərbaycan dövləti bu yolda baş verə biləcək hər hansı dəyişikliklərə hazırdır. İnsan hüquqları sərhəd tanımayan bir məfhumdur. Məhz dünya səviyyəsində bu məfhumla bağlı uğurla nəticələnən dəyişikliklərdən bəhrələnmək arzusunda olan, bunu reallaşdıran bir dövlətik.
   
   - Siz insan hüquqları ilə bağlı məsələlərlə əlaqədar daim vətəndaşlarla ünsiyyətdə olursunuz. Bu gün vətəndaşlarımızın öz hüquqlarını bilmə səviyyəsi sizi qane edirmi?
   
   - İnsan öz hüququnu bildikdə onu müdafiə etmək çox asanlaşır. Nə qədər ki insan öz hüququnu bilmir, buna biganə yanaşır, onu qorumaq arzusunda və ya iqtidarında deyil, bu hüquqlar kağız üzərində bir fakt, həqiqət olaraq qalacaq. Cəmiyyətin daxilində öz hüquqlarını bilən və Azərbaycan dövlətinin qanunları əsasında onları qorumağı bacaran insanlar var. Bunların hüquqlarını pozmaq və ya məhdudlaşdırmaq qeyri-mümkündür. Çünki onlar bilirlər ki, hüquqları dövlət tərəfindən qanunlarla qorunur. Öz hüquqlarının müdafiəsində də məhz bunu əsas tuturlar. İkinci qrupa hüquqlarını bilən, lakin onları qorumağı bacarmayan insanlar aiddir. Cəmiyyətdə hüquqlarını bilməyən, bunu öyrənməyə, qorumağa səy göstərməyərək biganə münasibət bəsləyən insanlara da rast gəlinir. Bütün bu illərdə gəldiyim qənaət bundan ibarətdir ki, bu gün Azərbaycan vətəndaşı hüququ gözəl bilən və onları gerçəkləşdirmək iqtidarında olan, onun hüquqlarının keşiyində duran qanunların əsl dəyər və mahiyyətini gözəl bilən insanlardır. Baş verən bu dəyişikliklər ilk növbədə bu cür insanlarımızın formalaşmasına, vətəndaşlarımızın özünün dəyişməsinə gətirib çıxarıb. Biz bu gün iqtisadi -sosial islahatlardan danışırıq. Ancaq bu islahatların mərkəzində bir vətəndaş dayanır. Vətəndaş, sözsüz ki, bütün bu qanunların mahiyyətini məzmununu dərk etdikdən sonra tamamilə dəyişir. 16 il əvvəlki insanlarımızla indiki vətəndaşlarımız arasında, onların qanunlara münasibətində əhəmiyyətli dərəcədə fərq var. Bu gün Azərbaycan vətəndaşı Milli Məclisdə qəbul edilən qanunların mahiyyətini çox gözəl bilir. Söhbət ondan gedir ki, maarifləndirmə işlərimizdəki obyekt artıq dəyişib. Vaxtilə Milli Məclisdə qəbul edilən qanunların maddəsindən xəbərdar olmayan insanlar bu gün bunda çox maraqlıdırlar. Bu, aparılan böyük maarifləndirmə işlərinin nəticəsidir. Qanunların insanlara çatdırılması, onların işlənmə mexanizmi, buna nəzarət gücləndirildi. Bu gün Azərbaycan vətəndaşı tək ölkəsinin qanununu bilməklə yanaşı, həm də onu digər dövlətlərin müvafiq qanunları ilə müqayisə etmək iqtidarında olan bir insandır. Hətta biz ayrı-ayrı insanlar, QHT-lər tərəfindən hansısa qanunun qəbulunun vacibliyi ilə bağlı təkliflər eşidirik. Bu bizi çox sevindirir. Mənim qəbuluma gələn insanlarla söhbətlər zamanı onların hər şeyə münasibətinin dəyişdiyinin şahidi oluruq. Əvvəllər yanıma gələn insanlar müxtəlif sosial - işıq, qaz, su və s. problemlərlə bağlı şikayət edirdilər. Lakin bu gün həmin insanlar hansısa qanunda olan boşluqdan şikayət edir. Yaxud bu qanunun işləyib-işləməməsi, hansısa sahə ilə bağlı daha yaxşı qanunun qəbuluna ehtiyacın duyulduğunu qaldıran insanlardır. Bu artıq tamamilə başqa bir obrazdır.
   
   - MFP-də qaçqın və məcburi köçkünlərimizin hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı ayrıca bənd mövcuddur...
   
   - Bu olduqca böyük bir məsələdir. Bu gün dünyanın ən aparıcı təşkilatları öz toplantılarında bu məsələni müzakirə etsələr də, yenə də yekun bir nəticəyə gəlmirlər. Qaçqın və məcburi köçkün problemi "dondurulmuş münaqişələr" olan əksər dövlətlərdə mövcuddur. Bu ifadənin özü kifayət qədər ağrılıdır. Əslində, bu münaqişələr dondurulmuş deyil. Əgər bu münaqişələr mövcuddursa, onun olduqca çox ağrısı və odu var. Bizi ən çox narahat edən məsələ 20 faiz torpaqlarımızın işğal olunması nəticəsində bir milyondan artıq insanlarımızın doğma torpaqlarından didərgin düşməsi və onların pozulmuş hüquqlarının hələ də bərpa olunmamasıdır. Biz istərdik beynəlxalq təşkilatlar bu məsələdə daha diqqətli və fəal mövqe nümayiş etdirsinlər. Təəssüf ki, bu yoxdur. Qaçqınlarla bağlı Azərbaycana gələn ayrı-ayrı təşkilatların nümayəndələrinin hamısı bu problemin ədalətli həlli üçün əllərindən gələni edəcəklərini söyləsələr də, qayıtdıqdan sonra yenə də problem həll edilməmiş qalır. Dövlət başçısının apardığı balanslaşdırılmış və uğurlu siyasət nəticəsində Azərbaycandakı qaçqın və məcburi köçkünlər problemi bütün beynəlxalq təşkilatların gündəmindədir. Ən əsası odur ki dövlət başçısının xüsusi qayğısı nəticəsində çadır şəhərcikləri ləğv olunub. Qaçqınların bu problemini dövlət özü həll etdi. Amma əsas məsələ - onların öz doğma yurdlarına qayıtması və bu hüquqlarının bərpasıdır. Biz əminik ki, dövlət başçımızın qətiyyəti və iradəsi nəticəsində bu problem həllini tapacaq. Beynəlxalq hüquq normaları əsasında ərazi bütövlüyümüz bərpa olunacaq. Çox yaxın zamanlarda "qaçqın və məcburi köçkün" ifadəsi dilimizdən qaçqın düşəcək. Biz buna inanırıq. Çünki hər bir qaçqın həyatı sürən insanlarımızda da aparılan siyasətin uğurla nəticələnəcəyinə qəti əminlik var.
   
   - Bu gün Avropa Şurası, ATƏT kimi insan hüquqları ilə ciddi məşğul olan təşkilatların Azərbaycanda nümayəndəlikləri fəaliyyət göstərir. Ancaq nədənsə onlar qaçqın və məcburi köçkünlərimizin hüquqlarının bərpası məsələsinin onlara aid olmadığını söyləyirlər. Sizcə, səbəb nədir?
   
   - ATƏT-in açması Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatıdır. Təhlükəsizlik o zaman yaranar ki, dövlətlərin ərazi bütövlüyünə hörmət olsun. Əməkdaşlıq isə quruma üzv dövlətlərin bir-biri ilə beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri çərçivəsində ünsiyyət qurması zamanı ola bilər. 56 dövlətin üzvü olduğu bu böyük təşkilat daxilində buna hələ də nail olmaq mümkün deyil. Yəni bu gün ora daxil olan dövlətlərdə bu problem yaşanır. Azərbaycanda da təhlükəsizliyin qorunması üçün bu qurum üzərinə böyük öhdəliklər götürür. Təəssüf ki, qurumun Bakıdakı nümayəndəliyi qeyd etdiyiniz məsələlərlə bir o qədər də yaxından maraqlanmır. Azərbaycanın ATƏT Parlament Assambleyasındakı nümayəndə heyətinin üzvüyəm. Hər dəfə ora gedəndə bu problemi qaldırır və konkret addımlar atılmasını tələb edirik. ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyətindən də hər bir azərbaycanlının narazılığı var. Çünki bu qurumun fəaliyyətində uzun illərdir heç bir irəliləyiş yoxdur. ATƏT-in Qarabağ üzrə məruzəçisi Qoran Lenmarkerin də bölgəyə səfərlərinin heç bir nəticəsi yoxdur. Bu zamanın uzadılması, status-kvonun dəyişilməməsi hər birimizi narahat edən məsələdir. İlk növbədə bizimçün ən vacibi həmin qaçqın və məcburi köçkünlərin gələcək taleyidir. Beynəlxalq qurumlar etiraf etməlidirlər ki, bu problemləri həll etmək iqtidarında deyillər. Bu isə onların varlığına son qoyan bir nöqtə olacaq. Əgər bu təşkilat əhatələdiyi bölgədə təhlükəsizlik və əməkdaşlığı təmin edə bilmirsə, bu onun sonu olmalıdır. Ən əsası odur ki bəzən bu təşkilat Ermənistanı işğalçı kimi qəbul etmək istəmir. İşğalçı və bu işğala məruz qalan hər iki dövlət bu qurumun üzvüdür. Təhlükəsizliyin başlıca təmini üçünsə bu işğala son qoymaq lazımdır. Qaçqın və məcburi köçkünlərin hüquqlarının bərpasına çalışmaq gərəkdir. Lakin onlar bunu etmirlər. Məsələ tək ATƏT-lə yekunlaşmır. Əgər bu gün BMT qəbul etdiyi qətnamələrin yerinə yetirilməsi üçün məsuliyyət hissi daşımırsa, artıq beynəlxalq təşkitlatların özünün varlığı təhlükə altındadır. Bu məsələdə acizliyin nümayişi bəzi hallarda böyük təşkilatlara inamı da azaldır. Biz istərdik beynəlxalq təşkilatlar üzərlərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirsin və təsir dairəsində olduğu məkanı qorumaq iqtidarında olsunlar. Bu yaxınlarda ATƏT-in toplantılarında yeni ölkələri gördük. Bu təşkilat sərhədlərini genişləndirmək istəyir. Lakin sual yaranır ki, hələ indiki əhatələdiyin ərazidə təhlükəsizliyi təmin edə bilmirsənsə, qaçqın və məcburi köçkünlərin pozulmuş hüquqlarının bərpasını təmin etməyi bacarmırsansa, yeni üzvlərin problemlərini necə həll edəcəksən. Bizim hər il yay və qış sessiyalarıvnda eşitdiyimiz hesabatlar, təəssüf ki, bir-birini təkrarlamaqdan başqa bir şey deyil.
   
   - Məlum sənəddə insan hüquqları ilə məşğul olan qeyri-hökumət təşkilatlarıyla sıx əlaqələrin qurulması barədə də müvafiq tapşırıqlar verilir. Ümumiyyətlə, bu gün Azərbaycanda bu sahədə çalışan QHT-lərin indiki fəaliyyətini əvvəlki illərdəkindən nəylə fərqləndirərdiniz, onların fəaliyyətindən razısınızmı?
   
   - Azərbaycanda vətəndaş cəmiyyətinin formalaşmasında qeyri-hökumət təşkilatlarının çox böyük rolu var. Bu gün dünyada 3-cü sektorun fəaliyyəti göz qarşısındadır. Çox sevindirici haldır ki, Azərbaycanda hazırda QHT-lər fəaliyyət göstərir və onları dəstəkləyən bir şuramız var. Bu onu göstərir ki, biz həqiqətən də ölkədə sivil vətəndaş cəmiyyətinin formalaşdırılmasına doğru irəliləyirik. Azərbaycanda 3 mindən artıq QHT var. Onların bir çoxu insan huquqları sahəsində işləyir. Əksəriyyəti 15 il ərzində formalaşıb. Bəlkə də əvvəllər onların fəaliyyəti o qədər geniş deyildi. Bir məqsəd aydınlığı yox idi. Lakin bu gün insan haqları ilə bağlı konkret bölgü var. Hər bir QHT uşaq, qadın hüquqları və s. istiqamətlərdə fəaliyyət göstərir. Bu gün cəmiyyətdə özünü təsdiq edən və bunun əksi olan QHT-lər də var. Mən Azərbaycanda insan hüquqlarının qorunması sahəsində fəaliyyət göstərən bu təşkilatların işlərini müsbət qiymətləndirirəm. Bu sıraya milli maraq və mənafeləri hər şeydən üstün tutan, milli ünsiyyət şüuru olan, Azərbaycanın nüfuzunun, imicinin beynəlxalq səviyyədə qorunmasına xidmət göstərən QHT-lər aiddir. Təəssüf ki, bəzi QHT-lər üçün sadaladığım yüksək ali keyfiyyətlər xarakterik deyil. Elə təşkilatlarımız var ki, Azərbaycanın imicinə xələl gətirən, qeyri-obyektiv mövqe nümayiş etdirərək ölkəmiz haqqında yalan, qeyri-obyektiv məlumatları dünyanın müxtəlif QHT-lərinə göndəririlər. Bəzən "Human Ritsh Vatsh", "Freedoom House" və bu kimi beynəlxalq təşkilatların hesabatlarından Azərbaycan dövlətinə qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə çalışırlar. Lakin bu heç də belə deyil. Bu təşkilatlar Sovetlər dönəmində də fəaliyyət göstərirdi. Məhz bu təşkilatların hesabatlarından həmin vaxtlarda da Sovetlər İttifaqına qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə edirdilər. Əslində, onlar qeyri-obyektiv təşkilatlardır. Mən hesab edirəm onların ölkəmizlə bağlı hansısa çıxışı və ya bəyanatı bizimçün əsas ola bilməz. Azərbaycan hökuməti bunu çox yaxşı anlayır. Lakin mən Azərbaycandakı QHT-lərlə onları eyniləşdirmək istəməzdim. Bizim QHT-lər qeyri-siyasi təşkilatlardır. Onlar ölkəmizdə baş verən prosesləri çox gözəl bilirlər. Ən ali məqsədləri vətəndaşlarımızın, dövlətimizin rifahlı sabahı naminə fəaliyyət göstərməkdir. Ona görə də bu təşkilatların fəaliyyətini çox yüksək qiymətləndirirəm. Hesab edirəm bunların sayı nə qədər çox olsa, vətəndaşların cəmiyyətdə gedən proseslərə cəlbi bir o qədər yaxşı olar.
   
   - Sizin komitənin bu təşkilatlarla əlaqəsi var?
   
   - Bizim çox yaxşı münasibətlərimiz mövcuddur. Hər hansı qanun layihəsinin müzakirəsində onlarla sıx əməkdaşlıq edirik. Biz QHT-lərin intellektual potensialından həmişə yararlanmışıq. İşçi qrupların formalaşmasında bundan sonra da onlardan istifadə edəcəyik.
   
   - MFP-də KİV-lərin də insan hüquqlarının qorunması sahəsində yaxından iştirakı nəzərdə tutulur. Bu gün medianın bu məsələyə diqqət ayırması, onda iştirak səviyyəsindən razısınız?
   
   - Qətiyyən razı deyiləm. Bunu çox mənfi qiymətləndirirəm. Çünki bu gün KİV-lərin təsir vasitələrindən, onların cəmiyyətdə rolundan çox danışılır. Ancaq KİV-lərin öz üzərinə düşən məsuliyyəti və öhdəliklərini necə yerinə yetirdiyinə baxılmalıdır. Bu təsir vasitəsi ilk növbədə bir ali məqsədi qarşısına qoymalıdır. Bunun bir strateji, bir də taktiki kommunikasiyası var. Birinciyə əsasən KİV-lər nəyi, necə və harada deməyi gözəl bilməlidir. Yəni dövlətin qarşısında dayanan böyük problemlərin ictimaiyyətə hansı qaydada çatdırılmasını gözəl anlamalısan. Bunun üçünsə ilk növbədə həmin problemin özünü ətraflı şəkildə bilməlisən. Jurnalist ölkədə baş verən siyasi, iqtisadi, sosial və mədəni proseslərin hamısından yaxşı xəbərdar olmalıdır. Prosesin inkişaf xəttini görmək də jurnalistin borcudur. Bu gün jurnalistikamızda mövzu qıtlığı və peşəkarlıq çatışmır. Ona görə də mediamızın beynəlxalq jurnalistika ilə rəqabət səviyyəsi çox aşağıdır. Yazılar da adi məişət səviyyəsindən yuxarı qalxa bilmir. Çox istərdim mətbuatımızda analitik, təhlil dolu yazılara rast gəlinsin. Həmin yazılar Azərbaycan vətəndaşının düşüncə tərzini formalaşdırsın. Mentalitet köhnədən qalmış və bu gün bizə çatmış bir şey deyil. Mentalitet gündə formalaşan bir şeydir. O, düşüncə tərzidir. Bu düşüncə tərzinin əsası var. Jurnalist mənimçün gözəl obrazlar təqdim etməlidir. Xüsusilə insan haqları sahəsində elə maarifləndirici işlər görülməlidir ki, insanların bilgisi artsın. Qəbul olunmuş qanunlar tam təfsilatı ilə cəmiyyətə çatdırılsın. Azərbaycanın beynəlxalq sahədəki uğurları yazılsın. Yəni elə qanunlarımız var ki, onu demokratiyanın aparıcı dövlətləri hələ də qəbul etməyiblər; məsələn, qadın zorakılığına qarşı konvensiyanı Azərbaycan çoxdan imzalasa da, ABŞ ona hələ də imza atmayıb.
   
   - Layihə çərçivəsində bölgələrə səfərlər zamanı çox maraqlı faktlarla qarşılaşırıq; məsələn, Yardımlıda olarkən bu rayonun təhsil şöbəsinin müdiri bildirdi ki, bu il 15 qız orta məktəbi bitirmədən ərə gedib...
   
   - Yardımlı rayonunun təhsil şöbəsinin müdiri hara baxırdı? Çox inanıram ki, bu qızların əksəriyyətinin toyunda elə təhsil şöbəsinin müdiri də özü iştirak edib. Rayon yeridi. Orada toya bütün tanınmış insanları çağırırlar. Bəs rayonun icitimaiyyəti, Ağsaqqallar Şurası hara baxırdı? Bu gün belə faktlar varsa, onun məsuliyyəti icra başçısından tutmuş təhsil şöbəsinin müdiri, müəlliminə qədər hamının üzərinə düşür. Bu qız qeyri-qanuni olaraq nikaha girir. Deməli, hüquq-mühafizə orqanlarının da üzərinə məsuliyət düşür. Bu qız ərə gedirsə, çox güman ki, molla kəbini ilə nikaha daxil olur. Məsuliyyət rayonun dini rəhbərinin də üzərinə düşür. Bu barədə şeyxülislamla söhbətimiz zamanı dedi ki, bu addımı atan din xadimləri cəzalandırılmalıdır. Əgər dövlətin qanunlarına qarşı çıxaraq belə bir qərar qəbul edib kəbin kəsirsə, onun din xadimi olmağa haqqı yoxdur. Məsələni çox kəskin qoymaq lazımdır. Mən də bu cür faktlarla rastlaşıram. Təhsildən yayınan qız ailə qurduqdan sonra onun sonrakı həyatı ilə bağlı çoxsaylı hüquq pozuntuları üzə çıxa bilər. Ona görə də məndən ötrü prinsip bir kənara qoyularaq ictimaiyyət arasında ciddi maarifləndirmə işləri aparılmalıdır. Əgər bu cür faktlarla bağlı ciddi cəza tədbirləri görülməyəcəksə, sözsüz ki, onların sayı artacaq.
   
   - MFP-də milli azlıqların mədəni irsinin qorunması barədə də xüsusi bəndlər var...
   
   - Bu gün Azərbaycanda müxtəlif xalqlar yaşayır. Ancaq dilindən, irqindən, dinindən asılı olmayaraq ölkəmizdə çox gözəl intellektual mədəni mühit formalaşıb. Bu gün Azərbaycanda "milli azlıq və ya çoxluq" ifadəsi yoxdur. Biz azərbaycançılıq ideyası ilə yaşayan insanlarıq. Mən milliyyətcə avaram. Milli azlığın nümay. Ona görə də "milli azlıq" ifadəsini qəbul etmirəm. Ulu öndərimiz də deyirdi ki, "azlıq - çoxluq" sözü yoxdur. Bu, Azərbaycanın vətəndaşıdır. Onun qanunlarından digərləri kimi tamhüquqlu şəkildə istifadə edir. Mənim vətənim Azərbaycandır, özümü də azərbaycanlı hiss edirəm. Dilimin, mədəniyyətimin qorunması ilə bağlı Azərbaycanda bütün işlər görülür. Digər xalqların mədəni irsinin qorunmasının şahidi olmaq üçün Balakənə getmək kifayətdir. 20-dən artıq xalqın nümayəndələrinin həmrəy şəkildə birgə yaşadığı çələng bəlkə də dünyaya təqdim oluna biləcək ən gözəl modeldir.