Azərbaycan prezidentinin 1880 nömrəli sərəncamı ilə təsdiq olunan Azərbaycan Respublikasında insan hüquqlarının müdafiəsi üzrə Milli Fəaliyyət Planında sahibkarların hüquqlarının müdafiəsinin daha da möhkəmləndirilməsi də öz əksini tapıb.
   
   
   
   Yeni iqtisadi münasibətlərə keçid, özəl sektorun yaradılması və inkişaf etdirilməsi, bu səbəbdən də ona əlverişli maliyyə dəstəyi verə biləcək milli maliyyə qurumlarının yaradılması zərurətinin əsas vəzifələrdən biri kimi qarşıya çıxdığı bir zamanda - 12 oktyabr 1992-ci ildə "Azərbaycan Respublikasında Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun Əsasnaməsi"nin təsdiq edilməsi ilə sahibkarlığa, o cümlədən kiçik və orta biznesə dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına güzəştli kreditlər verəcək ilk maliyyə qurumunun əsası qoyulub. 2002-ci ildə isə prezident Heydər Əliyevin müvafiq fərmanı ilə fondun fəaliyyəti və sahibkarlıq subyektlərinin investisiya layihələrinin güzəştli şərtlərlə maliyyələşdirilməsi mexanizminin yenidən qurulması bu maliyyə qurumunun inkişafında dönüş nöqtəsi olub. Qaydaların tətbiqi güzəştli kreditlərin verilməsində olduqca əhəmiyyətli rol oynayıb. 2006-cı ildə yenidən fondun fəaliyyət mexinizmində dəyişiklik olunaraq regionlarda fondun nümayəndələliklərinin yaranması və sahibkarlıq subyektlərinin birbaşa fonda və regionlarda yaranmış nümayəndəliklərinə müraciət etməsi, fondun idarəetmə orqanı olan müşahidə şurasının yaranması və güzəştli kreditlərin verilməsi kimi dəyişikliklər baş verdi. Bu kimi əhəmiyyətli dəyişikliklər sahibkarlara əlavə hüquqların verilməsi və onların fəaliyyətinin inkişaf etdirilməsi ilə yadda qaldı. Fondun sahibkarların fəaliyyət mexanizminə təsiri, onların hüquqlarının qorunmasında rolu barəsində məlumat almaq üçün qurumun özünə müraciət etdik. Fonddan bildirdilər ki, hazırda ölkədə sahibkarların hüquqlarının qorunması bir neçə istiqamətdə təmin edilir. Onların hüquqlarının dövlət tərəfindən, ictimai birliklər vasitəsi ilə və sahibkarların özləri tərəfindən qorunması həyata keçirilir. "Sahibkarlığın inkişafına mane olan müdaxilələrin qarşısının alınması haqqında" fərmana əsasən bir sıra mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının nəzarət və yoxlama funksiyalarını yerinə yetirən müxtəlif qurumlar ləğv edilib və hüquq-mühafizə orqanlarının sahibkarlıq subyektlərinə müdaxilələri qadağan edilib. Fərmana əsasən dövlət orqanları tərəfindən (vergi orqanları istisna olmaqla) sahibkarlıq subyektlərində yoxlamalar qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və hallarda yalnız İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin nümayəndəsinin iştirakı ilə həyata keçirilə bilər.
   
   Sahibkarların hüquqlarının dövlət tərəfindən qorunmasının digər bir aspekti isə sahibkarlarla dövlət arasında operativ əlaqə mexanizminin qurulmasıdır. Bu məqsədlə "Sahibkara dövlət himayəsi" internet saytı və operativ telefon xətti yaradılıb. Qaynar xətt (97-13-32) vasitəsi ilə sahibkarlar onların fəaliyyətinə qanunsuz müdaxilələr barədə iradlarını bildirir və onları maraqlandıran suallarla müraciət edə bilərlər.
   
   Sahibkarların hüquqlarının qorunmasında digər bir istiqamət İctimai Birliklərin yaradılmasıdır. İctimai birliklər eyni peşə sahibi və ya sahələrdə çalışan sahibkarların birlikdə ümumi maraqlarını və hüquqlarını müdafiə etmək üçün təsis etdikləri qurumlardır. İctimai birliklər yaradıldığı ərazidə və regionda sahibkarlığa maddi, texniki və mənəvi dəstək vermək, onlar üçün maarifləndirici treninq-kurslar və seminarları keçirmək, sahə ilə bağlı mövcud problemlərin aradan qaldırılması məqsədilə müvafiq təkliflərlə çıxış etmək kimi funksiyalara malikdir.
   
   Sahibkarların huquqlarının bilavasitə onların özləri tərəfindən qorunması da vacibdir. Bunun üçün sahibkarların mövcud qanunvericiliklə bağlı mütəmadi olaraq maarifləndirilməsi aparılır.
   
   Fondun vəsaitlərinə gəlincə, onun fondun müşahidə şurasının ölkə iqtisadiyyatının sahələri və iqtisadi rayonlar üzrə prioritet istiqamətlərinə aid sahələrin inkişafında istifadə olunduğu bildirilir. İqtisadiyyatın prioritet sahələri kimi isə bunlar seçilib: informasiya texnologiyalarının inkişafı, turizm sektoru, kənd təsərrüfatı, yeyinti sənayesi, yüngül sənaye, kimya sənayesi, iqtisadiyyatın əhalinin ənənəvi və tarixi əmək vərdişlərinə əsaslanan sahələri, kənd təsərrüfatı məhsulları üçün soyuducu anbar təsərrüfatı infrastrukturunun yaradılması.
   
   Ölkə başçısının 2006-cı il tarixli 504 nömrəli fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikası Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu haqqında əsasnamə"yə əsasən fond sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağlı beynəlxalq konfranslar, simpoziumlar və digər tədbirlər təşkil edib, ölkədə və xaricdə keçirilən bu qəbildən olan tədbirlərdə iştirak edib. Fondun təşkilatçılığı və Bakı Biznes Tədris Mərkəzinin, İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin regional bölmələrinin nümayəndələrinin iştirakı ilə "Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun vəsaitləri hesabına güzəştli kreditlərin verilməsi məqsədilə sahibkarlıq subyektləri tərəfindən təqdim edilən investisiya layihələrinin hazırlanması və qiymətləndirilməsi" mövzusunda respublikanın bir çox regionlarında treninq-kurslar keçirilib. Cari ilin əvvəlində Bakı şəhərində, Lənkəran, Sumqayıt, Horadiz, Göyçay şəhərlərində baş tutan treninq-kurslar sonradan davamlı olaraq Xaçmaz, Qazax, Şamaxı, Yevlax və İsmayıllıda keçirilib. Fondun təşkilatçılığı və müvəkkil-kredit təşkilatlarının iştirakı ilə qeyd olunan rayonlarda Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun vəsaiti hesabına sahibkarlıq subyektlərinə güzəştli kreditlərin verilməsi ilə əlaqədar tədbirlər keçirilib və sahikarlıq subyektlərinin investisiya layihələri yerində maliyyələşdirilib. İl ərzində Aran, Dağlıq Şirvan, Quba-Xaçmaz, Gəncə-Qazax, Yuxarı Qarabağ iqtisadi rayonlarında fondun vəsaitləri hesabına güzəştli kredit almış müəssisələrin məhsullarının və xidmətlərinin sərgisi təşkil olunub.
   
   İl ərzində fonda daxil olan suallara gəlincə, sahibkarları daha çox fondun vəsaiti hesabına verilən güzəştli kreditləri əldə etmək üçün sahibkarın hara müraciət etməli olması maraqlandırıb. Bundan başqa, sahibkarlıq subyektlərinin fondun vəsaitlərindən istifadə ilə bağlı müraciətlərinə müvəkkil kredit təşkilatları tərəfindən hansı müddət ərzində baxılması, fondun güzəştli kredit vəsaitlərinin hədlərinin nə qədər olması və hansı müddətə verilməsi, kreditlərə tətbiq edilən illik faiz dərəcələrinin məbləği ilə bağlı fonda suallar daxil olub.
   
   Ölkə başçısının bu ilin 7 oktyabr tarixli fərmanı ilə fondun fəaliyyət mexanizminin, hüquq və vəzifələrinin, fəaliyyətinə dair qanunvericilik bazasının və idarəetmə strukturunun daha da təkmilləşdirilməsi, o cümlədən fəalyyəti üzrə nəzarətin daha dəqiq və effektiv həyata keçirilməsi kimi mühüm əhəmiyyət kəsb edən tədbirlər nəzərdə tutulub.