Azərbaycanın Tarif Şurası iyunun 30-da keçirilən növbəti iclasında məişət istehlakçıları üçün qazın qiymətlərinin 2,1 dəfə artırılması haqqında qərar qəbul edib.
   
    Şuranın qərarı ilə qazın hər 1000 kubmetrinin qiyməti 47,2 manatdan 100 manata kimi artırılıb. Tariflərin artırılması əhalinin təbii qaz təchizatının yaxşılaşdırılması məqsədi güdür. Qərar 2009-cu ilin iyul ayının 1-dən qüvvəyə minib. "Trend"in Tarif Şurasının katibi Elşən Əsədovla müsahibəsi.
   - Təbii qazın qiymətinin dəyişdirilməsinin səbəbləri nədir?
   - "Azəriqaz" QSC əhali istehlakçı qrupuna satılan qazın qiymətinə yenidən baxılmasına dair Tarif (qiymət) Şurasına müraciət etmişdir. Müraciətdə təbii qazın əhali istehlakçı qrupu üzrə mövcud qiymətinin qazın satışına çəkilən xərcləri ödəmədiyi bildirilib, 2008-ci ildə qaz təchizatı üzrə fəaliyyətdən 32,7 mln. manat zərərin yarandığı və cari il üzrə də həmin göstəricinin bu səviyyədə proqnozlaşdırıldığı qeyd olunub.
   
   Göstərilənlər, eləcə də təbii qaz təchizatının yaxşılaşdırılması üçün zəruri investisiyaların həyata keçirilməsi, alınmış təbii qazın dəyərinin tam şəkildə ödənilməsi, büdcə üzrə öhdəliklərin yerinə yetirilməsi və s. tədbirlərin reallaşdırılması baxımından yeni tariflərin müəyyən olunması zəruri məsələ kimi qarşıda dururdu. Düzdür, qeyd olunan tədbirlərin bir hissəsi dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlər, alınan təbii qaza görə və büdcəyə ödənişlərin qismən aparılması şərti ilə həll edilib ki, bu da normal hal hesab edilə bilməzdi. Bu baxımdan da mövcud problemlərin həlli məqsədilə verilmiş təkliflər müzakirə olunub və tarif dəyişikliyinin yuxarıda göstərilən məsələlərin həllinə təsiri nəzərə alınaraq əhali istehlakçı qrupu üçün 1000 kubmetr təbii qazın qiyməti 100,0 manat səviyyəsində təsdiqlənib.
   - Təbii qazın qiyməti və bir abunəçiyə düşən təbii qaz istehlakı digər ölkələrlə müqayisədə necə dəyişir?
   - Təhlillər göstərir ki, son illər ölkəmizdə təbii qazın istehlakı ildən-ilə artır. Belə ki, ölkəmizdə 2007-ci illə müqayisədə 2008-ci ildə təbii qazın ümumi istehlakı 10,5 faiz, əhali istehlakçı qrupunun istehlakı isə 20 faiz artıb. Müvafiq dövrdə əhali qrupundan olan bir abunəçiyə düşən istehlakın həcmi isə 13,4 faiz yüksəlib. Hazırda dünyada eneryi daşıyıcılarına tələbatın artdığı və bu səbəbdən də eneryi daşıyıcılarının qənaətlə istifadə olunduğu bir şəraitdə ölkəmizdə qiymətlərin aşağı olması səbəbindən istehlakda israfçılığa yol verilməsi, qeyri-standart cihazlardan istifadə olunması kimi problemlər yaranır. Belə ki, Azərbaycanda Türkiyə, Slovakiya, Macarıstan, Qırğızıstan, Gürcüstan kimi ölkələrlə müqayisədə əhali istehlakçılarının təbii qaz istehlakının həcmi 2,0-2,9 dəfə çoxdur. Bundan əlavə, əhali istehlakçı qrupunun qiyməti ilə müqayisədə digər qruplar üçün müxtəlif tariflərin tətbiq edilməsi təbii qazdan israfçılıqla istifadəyə və qiymət manipulyasiyalarına imkan yaradır. Qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycanda əhali üçün təbii qazın qiyməti Türkiyə, Qazaxıstan, Ukrayna, Latviya, Gürcüstan, Moldova kimi ölkələrlə müqayisədə 1,2-11,7 dəfə ucuzdur.
   - Qazın yeni tarifi əhalinin sosial vəziyyətinə necə təsir edəcək?
   - İlk növbədə qeyd etməliyəm ki, əhalinin əksəriyyət hissəsini təşkil edən qaçqın və məcburi köçkünlərin qaz istehlakı xərcləri müəyyən olunmuş limitlər çərçivəsində tamamilə dövlət büdcəsindən maliyyələşdirildiyi üçün qiymət dəyişikliyi bu qrup əhaliyə heç bir təsir göstərməyəcək. Bu kateqoriyadan olan abunəçilərin sayı 71,5 min ailə təşkil edir ki, bu da orta hesabla 336 min nəfərə yaxın əhali deməkdir. Əhalinin aztəminatlı təbəqələrinə gəldikdə isə məlumdur ki, aztəminatlı ailələrə ünvanlı sosial yardımın təyin edilməsi üçün ehtiyac meyarının həddi daha 5 manat artırılacaq və bu artım cari ilin iyul ayından etibarən tətbiq olunacaq. Hesablamalara görə, tarif dəyişikliyindən sonra istehlak səbətində nəzərdə tutulmuş təbii qazdan istifadə xərci bir nəfər üçün aylıq 1,1 manatadək yüksələ bilər. Bu isə ehtiyac meyarının artırılmış məbləğinin cəmi 1,1 manatının bu məqsəd üçün sərf olunacağı deməkdir. Hazırda Azərbaycanda sosial yardım alan ailələrin sayı 165-170 min arasında dəyişir ki, bu, təxminən ailə üzvləri ilə birlikdə 750-800 min nəfəri əhatə edir.
   - Tarif dəyişikliyinin qaz təsərrüfatının inkişaf etdirilməsinə hansı təsiri olacaq?
   - Tarif dəyişikliyindən sonra qaz təsərrüfatının maliyyə imkanları genişlənəcək ki, bu da qaz təsərrüfatı sistemində nəql, paylayıcı şəbəkə, saxlama kimi infrastrukturların yeniləşdirilməsi, ölçmə, hesabların verilməsi və uçot sisteminin müasir texnologiyalar əsasında qurulması, təchizatın etibarlılığının artırılması, itkilərin minimuma endirilməsi, istehlakçıların keyfiyyətli və etibarlı qaz təminatının daha da yaxşılaşdırılması imkanlarını artıracaq.

Türkdilli Dövlətlərin Parlament Assambleyasının Bakıda keçiriləcək sammitində qurumun ortaq televiziya kanalının yaradılması məsələsi qaldırılacaq. "Parlament yanında belə bir televiziyanın fəaliyyət göstərməsi daha effektli ola bilər. Çünki türk dövlətlərinin qarşılıqlı əlaqələrini obyektiv təmin edəcək başqa bir qurum təsəvvür etmək çətindir" - "Trend"ə Azərbaycan - Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupun həmsədri Nizami Cəfərov bildirib. Cəfərovun sözlərinə görə, bir müddət əvvəl fəaliyyətə başlayan TRT "Avaz" o qədər də ortaq televiziya kanalı deyil. "İndi bu kanal yalnız Azərbaycanın İctimai Televiziya və Radio Yayımı Şirkəti ilə əməkdaşlıq edir, ortaq proqramlar hazırlanır. Bu, TRT-nin tabeliyindədir, nə qədər qarşılıqlı əlaqələr olsa da, əsas işi onlar özləri görürlər" - millət vəkili əlavə edib.
   

TürkiyƏnin xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu çərşənbə günü Rusiyaya səfərindən öncə bildirib ki, Türkiyə Azərbaycanla Rusiya arasındakı yaxınlaşmadan narahatlıq keçirmir, - Türkiyənin "Xəbər" informasiya agentliyi məlumat verib. Ankaranın Esenboğa beynəlxalq hava limanında keçirdiyi mətbuat konfransı zamanı Davudoğlu bu yaxınlarda Azərbaycanla Rusiya arasında əldə olunmuş eneryi razılaşmasını şərh edib. "Bizə qonşu olan iki ölkə arasında ikitərəfli əlaqələri narahatedici fakt kimi qəbul etmirik. Əksinə, biz hesab edirik ki, qonşularımız arasında əlaqələrin möhkəmlənməsi sayəsində bizim ümumi maraq dairələrimiz genişlənəcək" - Davudoğlu bildirib. O qeyd edib ki, Türkiyə və Rusiyanın energetika sahəsi ilə bağlı yanaşmaları bir-birinə alternativ deyil. "Bizim Azərbaycanla əlaqələrimiz dərin köklərə malikdir və bu əlaqələr digər ölkələrlə əlaqələrə alternativ deyil" - "Trend"in məlumatına görə, Davudoğlu deyib. Rusiyalı həmkarı Sergey Lavrovun rəsmi dəvəti ilə Rusiyaya yola düşən Davudoğlu bəyan edib ki, iki ölkə arasındakı əlaqələr çoxsahəli əməkdaşlığa əsaslanır. Davudoğlunun sözlərinə görə, Lavrovla görüşü zamanı ikitərəfli əlaqələr, eləcə də regional və beynəlxalq inkişaf məsələləri müzakirə olunacaq. Nazir qeyd edib ki, Rusiyaya səfərindən sonra o, rumıniyalı həmkarı Xristian Diakoneskunun formal qonağı kimi həmin ölkəyə yola düşəcək. Burada o, həmkarı Diakonesku və Rumıniya prezidenti Trayan Basesku ilə geniş danışıqlar aparacaq.
   
   

MÜdafiƏ Nazirliyinin Təşkilat Səfərbərlik İdarəsində çağırış mövsümü ilə bağlı yaradılan "qaynar xətt"ə iyunun 25-dən iyulun 2-nə kimi 4617 müraciət daxil olub. Bu barədə məlumatı "Olaylar"a Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən veriblər. Daxil olan zənglər çağırışçıların valideynləri və qohumları tərəfindən edilib. Müraciət edən valideynlər övladlarının hansı hərbi hissəyə düşdüyünü əvvəlcədən öyrənmək istəyib. "Qaynar xətt"ə daxil olan bütün müraciət və sorğular dərhal cavablandırılıb. Mətbuat xidmətindən bildiriblər ki, Təşkilat Səfərbərlik İdarəsinin çağırışla bağlı yaradılmış işçi qrupuna isə hələlik heç bir şikayət daxil olmayıb.

Dünən Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin sədri Mübariz Əhmədoğlu iyun ayının yekunları ilə bağlı mətbuat konfransı keçirib. M.Əhmədoğlu beynəlxalq və regional ictimai-siyasi prosesləri təhlil edib. İranda prezident seçkilərinin nəticələri elan olunduqdan sonra ölkədə yaranmış durumdan danışan politoloqun fikrincə, baş verən hadisələr İranda dini liderlər arasında hakimiyyətin yenidən bölüşdürülməsi uğrunda mübarizənin aparıldığına əsas verir. Politoloq dedi ki, mübarizə zahirən prezidentliyə namizəd Mirhüseyn Musəvi ilə indiki prezident Əhmədinejad arasında getməsinə baxmayaraq əsl qarşıdurma dini lider Xamenei ilə keçmiş prezident Rəfsəncani arasındadır. Etirazlar qismən yatırılsa da, Rəfsəncaninin geri çəkiləcəyini düşünmürük. M.Əhmədoğlu ABŞ-ın Orta Asiyadan çıxarılması üçün atılan addımların heç bir fayda vermədiyini də söylədi. O, həm də vurğuladı ki, ABŞ Qazaxıstandakı "Manas" hərbi bazasına nəzarəti özündə saxlayır. İsrail prezidenti Şimon Peresin Azərbaycana səfərinə toxunan M.Əhmədoğlu qeyd etdi ki, İran bu səfərlə bölgədə çox şey itirdi: "Tehran bölgədə ermənipərəst siyasət yürüdür, Erimənistanın güclənməsinə kömək edir, sonra isə müsəlmançılıqdan və humanizmdən danışır. Bu mənada İranın Azərbaycanda itirdikləri onun öz səhvi ucbatındandır".
   

Vaşinqton və Moskva Birləşmiş Ştatların prezidenti Barak Obamanın Rusiyaya səfərinə hazırlaşdığı bir vaxtda Amerikanın dövlət katibi Hillari Klintonun səfər zamanı Ağ Ev sahibini müşayiət etməyəcəyi məlum olub. Məlumatı Dövlət Departamentinin nümayəndəsi yayıb.
   
   Qeyd edək ki, gələn həftə baş tutacaq səfər zamanı Klintonun da Moskvaya gələcəyi gözlənilirdi. "Dövlət katibi Rusiyaya yollanan nümayəndə heyətinin tərkibində olmayacaq", - deyə "İTAR-TASS"ın məlumatına görə, amerikalı diplomat qeyd edib. Dövlət Departamentinin nümayəndəsi xanım Klintonun səfərdən imtinasının səbəbini açıqlamayıb. Lakin onu bildirib ki, xarici siyasət idarəsi dövlət katibinin əvəzinə Moskvaya yollanacaq şəxsi yaxın günlərdə müəyyənləşdirəcək.
   Xatırladaq ki, bundan əvvəl Klinton səhhəti ilə əlaqədar bir sıra xarici səfərlərini təxirə salıb. Məsələn, o, "Böyük səkkizlik" ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin Triyestdə keçirilən toplantısına qatıla bilməyib. Dövlət katibi ATƏT-in Korfu adasında keçirilən analoji toplantısında, həmçinin onun çərçivəsində düzənlənmiş Rusiya - NATO şurasının qeyri-rəsmi iclasına da qatılmayıb. Həmin səfərlərin təxirə salınmasına səbəb Klintonun yıxılaraq sağ əlini sındırması olub. Lakin onun Moskvaya da səfəri eyni səbəbdən təxirə salıb-salmadığı bilinmir.
   Bu arada Rusiya mətbuatının əsas diqqəti Obamanın Moskvaya planlaşdırılan səfərinə yönəlib. Bir çox sosioloji sorğu təşkilatları və analitik mərkəzlər Ağ Ev sahibinin səfərinin mümkün nəticələrinin araşdırılmasına başlayıb. Məlum olub ki, Rusiya sakinləri Obama ilə Medvedyev arasında baş tutacaq danışıqlardan hər hansı irəliləyiş gözləmirlər. Bununla yanaşı, ruslar Amerikanın nüvə arsenalının ixtisarına dair təklifinin də qəbul edilməsinə tərəfdar deyillər və hesab edirlər ki, ABŞ-ın yeni administrasiyası dövründə Rusiya ilə münasibətlər müəyyən qədər yaxşılaşsa da, bu o qədər də hiss edilməyəcək və məhz "cüzi" olacaq. Qeyd edək ki, Birləşmiş Ştatların lideri Rusiyada iyulun 6-8-də olacaq. "Levada-mərkəz"in apardığı son sorğu göstərib ki, əksər rusiyalılar bu səfərlə bağlı "ehtiyatlı nikbinlik" içərisindədirlər. Bununla yanaşı, əksər respondentlər hesab edirlər ki, Obama ilə Medvedyevin üzbəüz görüşündən sonra iki ölkə arasında münasibətlər yaxşılacaq. Rəyi soruşulanların 42 faizi belə düşünür. Əks fikirdə olanlar da heç də az deyil. Respondentlərin 39 faizi düşünür ki, Birləşmiş Ştatların yeni administrasiyasının münasibətlərə dair verdiyi yeni bəyanatlar Moskva - Vaşinqton əlaqələrinin yaxşılaşmasına səbəb olmayacaq. 3 faiz isə daha bədbindir. Onların fikrincə, qarşıdakı vaxtda Rusiya - Amerika münasibətləri daha da pisləşəcək.
   Rusların fikrincə, Obamanın ABŞ-a 4 aylıq rəhbərliyi göstərib ki, Vaşinqtonda Rusiya ilə bağlı aparılan siyasətdə hansısa sərt dəyişikliyin edilməsi nəzərdə tutulmayıb və bu, gözlənilmir. Bundan başqa, Birləşmiş Ştatlarla Rusiya arasında münasibətlərin yaxşılaşdığını düşünən rusların sayı bu ilin yanvarı ilə müqayisədə daha da azalıb. Yarım il əvvəl, hələ Obamanın inauqurasiyasınadək də Vaşinqton - Moskva münasibətlərində irəliləyişin olmayacağını düşünənlər nikbinlərdən daha çox olub - 38 faiz - 34 faiz. İndi isə münasibətlərin perspektivini yaxşı görməyənlərin sayı təxminən 2 dəfə artıb - 57 faiz - 28 faiz.
   Vaşinqtonun nüvə arsenalının ixtisarına dair irəli sürdüyü təklifə gəlincə, sorğu göstərir ki, ruslar bunun da əleyhinədirlər. Onlar bu fikirlərini Birləşmiş Ştatların Hava Hücumundan Müdafiə (HHM) sistemini gücləndirmək niyyətində olması ilə izah edir. Məhz bu üzdən onlar hesab edir ki, Rusiya ixtisara razılıq versə, bu məsələdə ABŞ-a uduzacaq. Rəyi soruşulanların cəmi dörddəbiri Vaşinqtonun təklifini təqdir edir və Moskvanın buna getməli olduğunu düşünür. Ümumilikdə Birləşmiş Ştatlarla Rusiyanın hazırkı münasibətlərinin dəyərləndirilməsinə də cəhd edilib. Məlum olub ki, rusların 49 faizi hazırda iki ölkə arasında münasibətlərin dostluq, mehribanlıq və sabitik əsasında qurulduğunu düşünür. Yerdə qalanlar isə münasibətlərin gərgin olduğu fikrindədirlər.
   

İRANIN İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun komandanlığı ölkə müxalifətinin lideri, dövlət başçısı postuna seçkidə müxalifətin namizədi olmuş Mirhüseyn Musəvinin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasını tələb edib. "Əl-Cəzirə" telekanalının məlumatına görə, seçkidən sonra ölkədə baş vermiş qarşıdurmalarla əlaqədar Musəviyə qarşı "milli təhlükəsizliyə təhdid" də daxil olmaqla 9 ittiham irəli sürülüb. Artıq bu müraciət baş prokurorluğa da göndərilib. İttihamların təsdiq olunacağı təqdirdə Musəvini ən azı 10 il həbs cəzası gözləyir.
   

ABŞ-ın Federal Təhqiqatlar Bürosu İraqın sabiq lideri Səddam Hüseynin istintaq tərəfindən aparılmış dindirilmə prosesinin protokollarını açıqlayıb. "The Washington Post" qəzeti yazır ki, Səddam sorğu zamanı bildirib ki, Qərblə müharibəyə İrandan təhlükə hiss etdiyi üçün gedib. Mərhum lider deyib ki, guya o bu səbəbdən ölkəsinin nüvə silahına malik olması haqda fikir yaratmaq istəyib. Səddam onu da bildirib ki, o, "Əl-Qaida" lideri Üsəma bin-Ladeni fanatik hesab edib və onunla hər hansı əməkdaşlıqdan qaçmağa çalışıb.
   
   

TEHRAN nüvə proqramı ilə bağlı Qərblə danışıqların dayandırıldığını bəyan edib. Məlumatı "İnter" agentliyi yayıb. İran ordusunun Baş Qərargah rəisi general Həsən Firuzabadi bildirib ki, Böyük Britaniya, Almaniya və Fransanın "İranın daxili işlərinə qarışmaları onları nüvə proqramı ilə bağlı diplomatik danışıqlarda iştirak hüququndan məhrum edib".